Bessenstruiken, soorten op een rijtje

Bessenstruiken op een rijtje

Verleid door de bes. Als mens of als vogel, het kan allebei. In de supermarkt of in magazines. En in een natuur vol bessenstruiken lopen we er langs. Of we vliegen. Daarom dit rijtje struiken met rode, oranje bessen en van groen tot donkerblauw. Vele soorten. Om ze te herkennen en ook te waarderen. Om hun kleur, smaak en waarde voor de natuur. In het bos óf, als je tuinvogels die verleiding ook gunt, een bessenstruik in je eigen tuin.

Een half uurtje wandelen. Dan zie je ze. Geef je ogen de kost en je oren. Want waar bessen zijn zijn ook vogels. Merels, kramsvogels, pestvogels… De vogels zingen onder een nazomers zonnetje in de herfst, af en toe verleid door de bes. Eentje kan alvast, de lekkerste. Maar de rest kan beter blijven hangen tot de winter. Dan heeft meneer merel de bessen van de bessenstruik het hardste nodig. Zijn territorium staat hiermee vast: daar, rondom dat lekkers. Meneer merel bewaakt, maar gunt een ander ook wat. De spreeuwen. Zij komen dit najaar in een zwerm op weg naar hun winterverblijf. Spreeuwen mogen dus ook, veel. Maar niet die lekkerste.

Nu maar hopen dat die wandelaar in het bos de bessen laat hangen en zich niet gedachteloos laat meeslepen door de trend van het wildplukken en magazines vol grote herfststukken. Met mate is prima: een klein takje, in een klein vaasje. Dan ben je al om… en plant je een bessenstruik in eigen tuin. Voor jezelf, dat DIY herfststukje en de vogels.

Soorten bessenstruiken

De bessenstruiken uit het rijtje geven voedzame bessen die vogels graag eten en komen van nature in Nederland voor. De bessen geven kleur in de herfst en natuurlijk zijn struiken met bessen in het voorjaar bloeiende struiken met vaak sterk geurende bloesem: voor bijen, zweefvliegen en hommels.

Hoe donkerder rood, oranje, blauw of zwart de bessen zijn, hoe happiger voor vogels. Want simpel, die lichtgekleurde witte of gele zien ze gewoonweg niet…

Voor in de tuin

Of je nu die wandelaar bent of niet, als levensgenieter doe je jezelf tegoed aan een paar planten met bessen in je tuin. Dan heb je bloeiende struiken van mei tot juni en struiken met bessen in de herfst. Dat is genieten. Gewoon terwijl je koffie drinkt. En de vogels genieten met je mee.

Het rijtje bessenstruiken hieronder helpt misschien al bij je keuze. Wil je uitgebreider advies voor jouw tuin?  Er zijn tuinadviseurs met passie bij jou in de buurt die je graag verder helpen tegen een kleine vergoeding.

Welke bessenstruik voor welk plezier? Kies hier je favoriet…

Meidoorn struik, heg of boom

Bessenstruik_Meidoorn

Meidoorn: donkerrode bes, voor vogel en mens

  • Bloesem voor bijen, vlinders, hommels, zweefvliegen: wit, sterk geurend.
  • Rode bessen voor vogels: merels, zanglijsters, koperwieken, kramsvogels, spreeuwen, goudvinken (voor de zaden).
  • Bloeitijd: bessen vanaf vroege herfst t/m winter, bloeiend in mei en juni.
  • Doorns voor bescherming: van vogels en vogelnesten. Van bessen tegen grote grazers in de natuur. Dienen als spies voor kleine prooien van vogels.
  • Geschikt voor je tuin? ja, kleine tot middelgrote tuin, makkelijk te snoeien.
  • Voordeel: Meidoorn is multifunctioneel; als boom, bloeiende bessenstruik, of je plant meidoorn als ondoordringbare haag.
  • Tip: De wat zure bessen kun je zelf ook eten, rauw of als compote.

Vuurdoorn struik

Bessenstruik_Vuurdoorn

Vuurdoorn: met rode of oranje bes zijn de beste

  • Bloesem voor bijen, vlinders, hommels, zweefvliegen: wit.
  • Rode of oranje bessen voor vogels: spreeuwen, lijsters, merels, koperwieken en kramsvogels.
  • Bloeitijd: bessen in september (direct aangevallen door vogels), bloeiend in mei.
  • Doorns voor bescherming: van nesten van merels, winterkoning en mussen.
  • Geschikt voor je tuin? ja, vuurdoorn als klimplant tegen een muur (wel leiden) of struik in grote tuin.
  • Tip: Kies de soort met rode of oranje bessen. De gele zien vogels niet.

Lijsterbes boom

Bessenstruik_Lijsterbes

Lijsterbes: opvallende trossen bessen, geveerd blad

  • Bloesem voor bijen, zweefvliegen, hommels: roomwit.
  • Oranje bessen voor vogels: Vooral lijsters en merels. Ook kramsvogels, koperwieken, spreeuwen, groenlingen en vinken (voor de zaden).
  • Bloeitijd: bessen in grote trossen vanaf juli en in de herfst, bloemen in mei en juni.
  • Andere besseneters: eekhoorns, muizen.
  • Geschikt voor je tuin? ja, ook kleine tuin.
  • Voordeel: Smal en sierlijk.

Gelderse roos

Bessenstruik_Gelderse_Roos

Gelderse Roos: helderrode glanzende bes

  • Bloesem voor bijen, zweefvliegen, vlinders, kevers: wit, sterk geurend.
  • Rode bessen voor vogels: pestvogels en goudvinken eten de bessen laat in de winter.
  • Andere besseneters: muizen.
  • Bloeitijd: bessen vanaf vroege herfst t/m winter, bloemen in mei en juni.
  • Geschikt voor je tuin? ja, grote tuin door brede open vorm.
  • Voordeel: Mooi donkerrood herfstblad, prachtige bessen en vogels laten bessen lang hangen.
  • Licht giftig voor ons, voor mensen.

Vlier struik

Bessenstruik_Vlierbes

Vlierbes: donkere bessen, opvallende grote trossen

  • Bloesem in juni en juli, voor zweefvliegen, vlinders, kevers: wit, sterk geurend.
  • Van rood naar zwarte vlierbessen: Spreeuwen, merel, lijster, zwartkopmees, roodborst, duif.
  • Bloeitijd: bessen in augustus – oktober, bloeit in juni en juli.
  • Geschikt voor je tuin? ja, middelgrote tot grote tuin door open vorm
  • Tip: Gebruik een beetje voor jezelf; maak jam van de bessen. En bloesem voor thee en beslag voor pannenkoeken.
  • Heel gezond, maar (!): vlierbessen eerst verhitten en gebruik alleen de donkere op de rode stelen.

Braam

Bessenstruik_Braam

Braam: van groen naar donkerpaars op zijn lekkerst

  • Bloemen voor bijen, zweefvliegen, hommels, kevers.
  • Paarse vruchten voor vogels: Goudvinken (voor de zaden), vos en das.
  • Andere bramen eters: insecten, muizen en vossen.
  • Stekels voor bescherming: van vogels, muizen, konijnen.
  • Bloeitijd: bramen in juli – oktober, kleine witte bloemen in juli – september.
  • Geschikt voor je tuin? ja, middelgrote tuin over pergola, leidraad of als heg.
  • Voordeel: voor dieren en jezelf. In herfststukken en eigen keuken, in desserts, compote, smoothie…
  • Tip: de bramen komen aan jonge takken. Daarom makkelijk te snoeien.

Klimop klimplant

Bessenstruik_Klimop

Klimop: bloeit en geeft nectar in de herfst

  • Bloemen voor bijen, zweefvliegen, vlinders, nachtvlinders.
  • Zwarte bessen in maart en april, voor vogels: spreeuwen, lijsters, merels, koperwieken, kramsvogels, duiven.
  • Bloeitijd: bessen in maart en april, witgele bloemen in september – december.
  • Geschikt voor je tuin? ja, makkelijke groenblijvende klimplant.
  • Voordeel: Geeft bijen in het najaar broodnodige nectar.
  • Tip: Klimop bloeit pas na 6 – 10 jaar. Ga in de herfst op pad in de buurt en neem een stek van een bloeiende zijtak.
  • Giftig voor ons, voor mensen.

Rozenbottels van de Hondsroos

Bessenstruik_Rozenbottel

Rozenbottel: prachtig en multifunctioneel

  • Bloesem voor bijen, zweefvliegen, vlinders: wit of roze met sterke geur.
  • Oranje, rode of zwarte rozenbottels voor vogels: groenlingen, vinken.
  • Overrijpe zachte rozenbottels voor vlinders, kramsvogels, koperwieken
  • Bloeitijd: vruchten in september – februari, rozen in mei en juni.
  • Geschikt voor je tuin? Grote tuin dan, groeit namelijk weelderig.
  • Tip: Van de gezonde rozenbottels (zonder de pitten met weerhaken) maak je jam of thee.

Wat een wandeling-met-je-ogen-open al niet oplevert. Veel plezier bij die van jou.

Welke bessenstruiken kom jij tegen?

Enne… Het vervolg van dit rijtje bessenstruiken lees je natuurlijk in het voorjaar in:
‘Bloeiende struiken op een rijtje’

3 Comments

  1. Cindy Raaphorst
  2. Cindy Raaphorst

Iets te lezen achterlaten?